|
Julian Antoni DunajewskiJulian Antoni Dunajewski (1822-1907) - ekonomista, profesor i rektor UJ, polityk galicyjski, prezydent Krakowa. Urodził się
4.06.1822 w Stanisławowie jako syn Szymona,
urzędnika powiatowego w Nowym Sączu i Antoniny z Błażewskich; brat
kardynała
Albina. W latach 1839-42 studiował prawo na uniwersytecie we Wiedniu, a
następnie we Lwowie. Po ukończeniu studiów pracował jako asystent w
katedrze
Umiejętności Politycznych i Statystycznych UJ. W 1850 r. uzyskał tytuł
doktora
praw na UJ, a pięć lat później mianowany został profesorem Akademii
Prawa w
Preszburgu (ob. Bratysława). W 1860 r. otrzymał tytuł profesora
Uniwersytetu
Lwowskiego a w roku następnym – profesora nauk politycznych i
statystyki na UJ.
Prowadził wykłady z nauk politycznych, ekonomii, statystyki, prawa
karnego i
administracji. Jako zwolennik teorii liberalnych w ekonomii, nawiązywał
w swych
pracach do myśli Adama Smitha, Jeana Baptiste Saya oraz Charlesa Rau.
Lata 60.
to okres intensywnej pracy na rzecz uczelni krakowskiej oraz początek
długoletniej działalności politycznej. Dwukrotnie pełnił Dunajewski
funkcję
dziekana Wydziału Prawa UJ (1862-63 i 1867-68), a następnie trzykrotnie
powierzono mu stanowisko rektora (1864-65, 1868-69, 1879-80) i
prorektora (1865-1866, 1869-1870, 1880-1881). W 1871 r.
został
członkiem Akademii
Umiejętności. Karierę polityczną rozpoczął w 1864 r. , uzyskując
najpierw
mandat poselski do galicyjskiego Sejmu Krajowego we Lwowie, a od 1873
r. (do
końca życia) miejsce w parlamencie wiedeńskim. Stał się jednym z
przywódców
prawicy w walce z centralizmem niemieckim i popierał orientację
austro-polską,
występując stanowczo przeciw powstaniu styczniowemu. Znany był również
jako
obrońca języka narodowego. Zajmował się przede wszystkim sprawami
budżetowymi
oraz reformą administracyjną, współtworząc projekt organizacji władz
administracyjnych dla Galicji. Pod koniec lat 70. został prezydentem
Krakowa. W
latach 1880-91 pełnił funkcje ministra skarbu Austrii i jako pierwszy
kierownik
tego resortu zlikwidował deficyt budżetowy i uzdrowił finanse.
Niezwykle
ceniony przez cesarza Franciszka Józefa I, został odznaczony przez
niego m.in.
Wielkim Krzyżem Orderu Św. Szczepana i Wielką Wstęgą Orderu Cesarza
Leopolda.
Po powrocie do Krakowa mieszkał w pałacyku przy ul. Podwale 11, stąd
część tej
ulicy nazwano potem jego nazwiskiem. Zmarł 9.11.1907 r. w Krakowie;
pochowany
na cmentarzu Rakowickim.
Autor prac: Ziemia i kredyt. Studium ekonomiczne (1864), O instytucjach gminnych (1850), Zarys organizacyjny władz administracyjnych w Galicji (1871, z Wiktorem Kopffem i Dionizym Skarżyńskim), Wykład ekonomii politycznej (cykl wykładów opublikowany w 1935) Powrót na Stronę Krakowską |
|
|
[ Strona krakowska ] |
| |