Adam Stefan Sapieha

Adam Stefan Sapieha (1867-1951) – ordynariusz krakowski 1911-51, metropolita od 1925, kardynał od 1946.

Urodził się 14.05.1867 r. na zamku w Krasiczynie jako najmłodszy syn księcia Adama Stanisława Sapiehy i Jadwigi z Sanguszków. Po ukończeniu gimnazjum we Lwowie w 1886 r, zamierzał studiować prawo w Krakowie lub we Wiedniu, ostatecznie jednak wyjechał z bratem Janem Piotrem do Lille we Francji uczęszczając na wykłady w Instytucie Katolickim. W rok później powrócił na studia prawnicze odbywając je po części na Wydziale Historyczno-Prawnym UJ a po części na uniwersytecie wiedeńskim. W 1892 r. wstąpił do lwowskiego seminarium duchownego, gdzie wpisano go od razu na trzeci rok. W roku następnym został wyświęcony na kapłana przez biskupa sufragana lwowskiego Jana Puzynę. Wysłany na dalsze kształcenie do Rzymu, uzyskał w 1896 r. tytuł doktora prawa kanonicznego, a w 1897 – doktora teologii, kończąc równocześnie studia dyplomatyczne w Kościelnej Akademii Szlacheckiej. Po powrocie z Rzymu pełnił funkcję wicerektora seminarium duchownego we Lwowie i zajmował się wychowaniem kleryków, a następnie pracował jako wikariusz w parafii Św. Mikołaja. W latach 1906-1912 powołano go do pracy w Kurii Rzymskiej, gdzie jako przyboczny szambelan Piusa X opracowywał memoriały na temat bieżącej sytuacji w Kościele Katolickim w trzech zaborach oraz Polonii rozrzuconej po całym świecie; ułatwiał też przybyszom z Polski audiencje u Ojca Św. Po śmierci kard. Jana Puzyny w 1911 r., dzięki poparciu cesarza Franciszka Józefa I oraz autonomicznych władz Galicji, Adam Stefan Sapieha objął na 40 lat stolicę św. Stanisława. Podczas uroczystego ingresu w Katedrze Wawelskiej w 1912 r. przedstawił główne zadanie swego pontyfikatu -  „odnowienie wszystkiego w Chrystusie” poprzez święte życie stanu kapłańskiego. Jego dewizą było zawołanie: ora, labora et ama (módl się, pracuj i kochaj). Troszczył się o podwyższenie poziomu seminariów duchowych i rozwój intelektualny duchowieństwa. Znany ze swej skromności, otwartości i łagodności otaczał opieką wszystkich wiernych, spędzając sporo czasu na wizytacjach parafii. Zbudował 65 kościołów, zainicjował Akcję Katolicką w diecezji i założył około 100 domów katolickich oraz szereg komitetów parafialnych dla związków zawodowych. Przejawiał niezwykłe zdolności organizowania zakrojonych na szeroką skalę akcji charytatywnych. Umiejętności te wykorzystał w czasie I wojny światowej, zakładając Krakowski Komitet Biskupi, który zbierał datki dla potrzebujących z zagranicy m. in. ze Szwajcarii, Watykanu i Ameryki. Przy współpracy z profesorami i studentami medycyny UJ zorganizował akcję ratunkową szczepienia ludności zagrożonej przez epidemię chorób zakaźnych. Postawa oddania się dziełom miłosierdzia zjednała mu tytuł Wielkiego Samarytanina czy Jałmużnika Polski. Na inicjatywy charytatywne poświęcił cały swój majątek. Przyczynił się do powstania m. in. zakładu leczniczego w Zakopanem dla dzieci chorych na gruźlicę i w Witkowicach (k. Krakowa) dla dzieci jaglicznych. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w opiekę nad krakowskimi uczonymi i ich rodzinami w ramach tzw. Komitetu Trzech, utrzymywał stałe kontakty z Radą Główną Opiekuńczą, sam też wielokrotnie interweniował u władz okupacyjnych na rzecz aresztowanych, skazanych i wywożonych na przymusowe roboty. Dla nich też zorganizował konspiracyjną opiekę duchową. W 1945 r. został przewodniczącym Komisji Episkopatu Polski dla Spraw Charytatywnych. Przejął Krajową Centralę „Caritas” z siedzibą w Krakowie, a gdy władze komunistyczne przerwały jej działalność w 1950 r., zorganizował Krajowy Sekretariat Duszpasterstwa Dobroczynnego. Zmarł 23.07.1951 r. w Krakowie, pochowany w Katedrze Wawelskiej.

Powrót na Stronę Krakowską

[ Strona krakowska ]
[ Wydarzenia w Krakowie | Myśliciele krakowscy - opracowania ]
[ Warto zobaczyć w Krakowie | Galeria | Linki ]
[ Myśliciele krakowscy - biogramy i teksty ]
[ Krakowscy badacze myśli politycznej ]
[ Studia z historii Krakowa ]



E-mail - omp@omp.org.pl

© 1998 Ośrodek Myśli Politycznej