Ryszard Legutko
Tolerancja. Rzecz o surowym państwie, prawie natury, miłości i sumieniu
Rok wydania: 1997
Spis treści Wstęp I. RELIGIJNY FANATYZM I WŁADZA POLITYCZNA Źródła nietolerancji Tolerancjoniści i antytolerancjoniści Suwerenność władcy a granice tolerancji Przymus racjonalny Antytolerancjoniści: paternalizm i tradycjonalizm Locke: to co polityczne i to co niepolityczne II. PRAWO NATURALNE I TOLERANCJA Absolutystyczne roszczenia religii Dwa typy reguł prawa naturalnego Empiryzm a surowość prawa natury Woluntaryzm i racjonalizm Locke: między woluntaryzmem a racjonalizmem Tolerancja i poznanie Podmiot poznający, podmiot polityczny III. MIŁOŚĆ CHRZEŚCIJAŃSKA I TOLERANCJA Probierz prawdziwego Kościoła Miłość w świętych tekstach chrześcijaństwa Miłość a porządek polityczny: pokusa pierwsza Miłość a porządek polityczny: pokusa druga Miłość przeciw nietolerancji: argument ad hominem Wolter i nowe ujęcie tolerancji Tolerancja przeciw chrześcijaństwu Tolerancja a nowy porządek IV. NIETYKALNOŚĆ SUMIENIA I WOLNOŚĆ ŻYCIA WEWNĘTRZNEGO Sceptycyzm i subiektywizm Zgodność z nakazami sumienia Religijny egalitaryzm i heroizm wiary Sumienie moralne i sprawy ostateczne Religijna natura sumienia Oddzielenie moralności od religii Dynamika dualizmu Autorytaryzm i wolność sumienia Racjonalność przemocy umiarkowanej Neostoicyzm: przemoc jako przeznaczenie Heroizm wobec wolności i heroizm wobec przeznaczenie UWAGI KOŃCOWE Tolerancja czynna Szacunek i dezaprobata Autonomia, pluralizm wartości Nietolerancja prawdy Nietolerancja rozumu Ryszard Legutko - naukowiec, publicysta i polityk, profesor filozofii, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, kawaler Orderu Orła Białego. W latach 80. redagował podziemne czasopismo „Arka”, od 1992 do 2005 r. był prezesem Ośrodka Myśli Politycznej, w latach 2005-2007 wicemarszałkiem Senatu RP, w 2007 r. ministrem edukacji narodowej, od 2007 do 2009 r. sekretarzem stanu w Kancelarii Prezydenta RP, od 2009 do 2024 r. europarlamentarzystą, przewodniczącym Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów. Napisał m.in. książki: Esej o duszy polskiej (2008), Triumf człowieka pospolitego (2012), The Demon in Democracy (2016), Antykaczyzm (2013), Sokrates (2013), Filozofia presokratyków. Od Talesa do Demokryta (2020), The Cunning of Freedom (2021), The Way of the Gadfly (2024), Rekapitulacja (2025), Sokrates – filozof konsekwencji (2026). Przekłady jego prac ukazały się w wielu krajach. Przełożył, opatrzył wstępem i komentarzem dialogi Platona: Obrona Sokratesa, Fedon, Kriton i Eutyfron. Jest laureatem licznych nagród, między innymi János Hunyadi Award, Beaconsfield Prize oraz Pretium Sancti Adalberti. |




