Ozanczone wpisy ‘II RP’

Wpisy :

    Sprawa generałów – sprawą sumienia (Marian Zdziechowski o rządach sanacyjnych)

    omp

    10 marca 2016

    Sprawa sumienia polskiego – broszura Mariana Zdziechowskiego z 1927 r. należała do najgłośniejszych wystąpień przeciwko praktykom rządów sanacyjnych po zamachu majowym. Była ona istotna nie tylko z racji na to, że napisał ją rektor Uniwersytetu Wileńskiego, bardzo ceniony naukowiec i publicysta, ale również i z tego powodu, że autor należał do tych, których, jak zaznaczał w jej przedmowie: „opinia powszechna za­licza do zwolenników dzisiejszego rządu i do przy­jaciół kilku wybitnych i wpływowych dostojników w państwie”. (więcej…)

    Ważne daty polskie: 26 stycznia 1919 r. – wybory do Sejmu Ustawodawczego

    omp

    26 stycznia 2016

    Tak zaczynało się życie sejmowe II RP: 26 stycznia 1919 r. odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego – potem kontynuowane w miarę, jak głosowania mogły być przeprowadzane się na kolejnych ziemiach odbudowującego się państwa polskiego. W skład Sejmu Ustawodawczego weszli też posłowie z tytułu zasiadania w parlamentach państw zaborczych. Najsilniejszymi ugrupowaniami były Związek Sejmowy Ludowo-Narodowy (jego klubowi przewodził Wojciech Korfanty) – 109 posłów, Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie” (Błażej Stolarski) – 58, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast” (Wincenty Witos) – 44, Związek Polskich Posłów Socjalistycznych (Ignacy Daszyński ) – 35. Zatem ugrupowania, które – choć pod różnymi szyldami – wpisały się na trwałe w życie II RP. Pod tym względem debiut sejmowy II RP okazał się bardziej trwały niż debiut sejmowy III RP (i to nie tylko biorąc pod uwagę wyniki niedemokratycznych wyborów z 1989 r., ale i tych z 1991 r.). (więcej…)

    Temat polemiki: Polska

    Jacek Kloczkowski

    12 lipca 2013

    Odwoływaniu się w toczonej dziś debacie publicznej do sporów z minionych stuleci polskiej historii, jako punktów odniesienia dla współczesnych konfliktów i dylematów, nie towarzyszy na ogół pogłębiona refleksja na temat owych przywoływanych wydarzeń i zjawisk. Zarazem to szukanie analogii historycznych wskazuje na rosnące zapotrzebowanie na zakorzenienie obecnych polskich sporów intelektualnych i politycznych w rodzimej tradycji. Wychodząc mu naprzeciw, a zarazem pragnąc, aby proces ten dokonywał się z większą dbałością o znajomość rzeczywistego przebiegu i znaczenia przywoływanych sporów z przeszłości, jak również chcąc zwrócić uwagę na inne, o podobnej wadze, lecz zapomniane bądź lekceważone, Ośrodek Myśli Politycznej przygotował książkę Temat polemiki: Polska. (więcej…)

    Po naukę do II RP

    omp

    14 czerwca 2013

    W uproszczeniu dzieje polityczne Polaków ostatniego stulecia można dzielić na czas, gdy narzekają na brak demokracji w Polsce i czas, gdy narzekają na jakość polskiej demokracji. Przerywniki były bardzo krótkie (radość z odzyskanej demokracji), wyjątek też stanowią zawsze aktualnie rządzący i ich zwolennicy, twierdzący przeważnie, że z demokracją w Polsce jest wszystko w porządku (co najwyżej mówią, że to inni nie dorośli do demokracji). Gdy czyta się literaturę polityczną II RP, podobieństwa z ocenami padającymi w III RP są uderzające – tzn. krytyka tych samych wad – marnej jakości elit politycznych, partyjniactwa, defektów ustrojowych, niewyrobienia politycznego bądź politycznej obojętności dużej części społeczeństwa itp. (więcej…)

    Przyczynek do dyskusji o polskiej tradycji wolnorynkowej

    omp

    18 lutego 2013

    Czy powinniśmy być skonfundowani własną otwartością? Niebawem przedstawimy kolejne tomy z serii Biblioteka Klasyki Polskiej Myśli Politycznej – a wśród nich a to wybór pism syndykalisty Kazimierza Zakrzewskiego, a to wybór pism solidarysty Leopolda Caro, a to wybór pism socjalisty Edwarda Abramowskiego. Całe szczęście, że niedawno opublikowaliśmy anty-etatystę Adama Heydla (polecamy tom pt. “Liberalizm i etatyzm” - http://omp.org.pl/ksiazka.php?idKsiazki=236). Generalnie wolnorynkowa tradycja w polskim myśleniu nie jest zbyt mocno zakorzeniona – co przekłada się na niezbyt dużą reprezentację wiernych jej myślicieli w panteonie klasyków polskiej myśli (a będąc tej tradycji przychylni, chętnie ich przecież przypominamy i popularyzujemy). (więcej…)

    Piłsudski, Grabski, Konopczyński i inni klasycy polskiej myśli o Konstytucji Marcowej

    omp

    17 marca 2011

    Dziś mija 90 lat od uchwalenia Konstytucji Marcowej. Dokument ustrojowy z 17 marca 1921 wzbudzał wiele kontrowersji w II RP. Jego krytycy widzieli w nim podstawowe źródło słabości Państwa Polskiego i przejaw błędnych tendencji ideowych, zwolennicy – gwarancję demokracji, przekreśloną zamachem majowym, późniejszą praktyką rządów sanacyjnych i formalnie zakończoną uchwaleniem Konstytucji Marcowej. Prezentujemy kilka opinii wybitnych polityków, publicystów i uczonych z II RP, ukazujących różne oblicza dyskusji o konstytucji z 1921 r. – jej źródłach, kształcie i praktycznych konsekwencjach.

    (więcej…)